اكو فيزیولوژي عناب

1 – اكو فيزیولوژي عناب :

گياهان به تناسب حساسيت و ميزان بردباريشان در برابر عوامل محيطي در يك اكوسيستم گسترش مي يابند . سازگاريهايي كه در دراز مدت در يك گونه ظاهر مي شود ،  امكان تطابق آن را با سطوح مشخصي از ميزان رطوبت قابل دسترس، درجه حرارت، نور و ساير شرايط مهيا مي سازد.

گونه هاي عناب گسترش جغرافيايي وسيعي را  از آرژانتين  تا چين  در برگرفته اند . به نظر مي رسد كه گسترش اين درخت از 34 درجه عرض جغرافیایی جنوبی تا عرض جغرافيايي 51 درجه شمالي (1و2)  ادامه  مي يابد و اين نشانگر اين مطلب است كه گياهان كم توقع ، از نظر اكولوژيكي گسترش وسيعتري را نسبت به گياهان پرتوقع  دارند(جدول 4-2) .

1- 1- نياز آبي :

گونه هاي عناب داراي نيازهاي آبي متفاوتي مي باشند. این درخت در دامنه بارندگی 85 تا 2000 میلیمتر پرورش می یابد(2) و يكي از دلايل اصلي جايگزين شدن اين درخت در الگوی باغات شهرستانهاي خراسان جنوبي ، داشتن ارزش ناخالص افزوده معادل19000 ریال به ازای  هر متر مکعب آب مصرفی مي باشد. نياز خالص آبياري آن حدود4500 متر مكعب در هكتار است (Mikoladze ،1988). در سالهاي خشك عناب كاران حتي با سه دفعه آبياري باغ در طول تابستان ، محصول عناب برداشت مي كنند. در صورتي كه هدف برداشت محصول خوب باشد در محدوده زماني بين تولید گل تا 2 هفته به برداشت ،  نبايد آبياري نامنظم صورت گيرد .

1- 2- خاک :

خاک مناسب با PH  4.5 تا 8.4 (2) و بافت خاک شني لومي  معین مي شود .درخت عناب نسبت به وجود گچ و تركيبات آهكي نسبتاً حساس است  و در اين گونه خاكها رشد كافي نمي كند و ميوه دهي آن كاهش مي يابد .درخت عناب خاكهاي اسيدي و خاكهاي آبگير را دوست ندارد و در زمينهاي باتلاقي خوب نمي رويد . بلكه ريشه آن نياز به اكسيژن دارد و در كنار آبهاي جاري بهتر نتيجه      مي دهد . این گیاه نسبت به شوری متحمل است و فقر غذایی خاک را تا حدودی تحمل می کند(Singh،1973) .براساس تحقيق علمي صورت گرفته روی عنابهای اسپیناکریستی ، موریتانی و چینی- که ارقام ایرانی نیز وابسته به این خانواده می باشند(دقیقی،1384)-  نتایج جدول 4-1 در خصوص خاک مناسب پرورش عناب به دست آمده است (2) .

جدول 4- 1 –  ویژگیهای خاک مناسب پرورش عناب

درجه شرایط خاکی
≥ 30 cm عمق
4.5 تا 8.4 پی اچ
0.15 % کلرید سدیم
0.3 % کربنات سدیم
0.5 % سولفات سدیم
–~~~~~~~~~~~~–

2- تأثير اقليم بر خصوصيات فيزيولوژيكي عناب :

انواع عناب به عنوان درختان ميوه دهنده و خودرو در برخي مناطق كوهستاني كشورمان به چشم مي خورد. منطقه خراسان جنوبی كه آب و هواي نيمه بياباني دارد به علت پايين بودن رطوبت نسبي،  بالا بودن دماي هوا ، گرماي شديد تابستان و وزش بادهاي گرم همراه با طوفان درختانی را مي طلبد كه براي تطابق با اين وضعيت يك سري تغييرات زيست شناختي را به لحاظ فيزيولوژيكي در خود ايجاد كند و يا فقط به گونه هایی اجازه پرورش مي دهد كه از نظر ژنتیكي با اين شرايط تطابق داشته باشند.

2- 1- عنابهای مناطق مرطوب و سرد از ویژگیهای ظاهری زیر برخوردار می باشند :

1-تعداد خار در شاخه کمتر ، دارای خارهای باریکتر و کوچکتر و برگها  نیز با بریدگی کمتر.

2-شاخه ها کوچکتر و با تعداد کمتر، زاویه شاخه ها  با تنه بازتر و فاصله بین گره ها در شاخه ها بیشتر.

3- ارتفاع درخت بلندتر و با تاج بازتر.

3- میوه دارای  طعم تندتر و  مزه گس مانند است .

2-2- عنابهای مناطق خشک و نیمه خشک از ویژگیهای ظاهری زیر برخوردار می باشند :

1-تعداد خار در شاخه بیشتر ، دارای خارهای ضخیم تر و بلندتر و برگها نیز با بریدگی بیشتر.

2- طول شاخه ها بیشتر و با تعداد زیادتر،زاویه شاخه ها با تنه بسته تر و فاصله بین گره ها در شاخه ها کمتر.

3-ارتفاع درخت کوتاهتر و با تاج بسته تر.

4- میوه با طعم و مزه شیرین  است .

2-3- با يك ديد كلي مي توان گونه هاي مناسب با اين اقليم را به شرح ذيل توصيف كرد :

1-گياهان اين بوم زيست از جهت تأمين نور فتوسنتزي دچار محدوديت نمي باشند .

2-  عملکرد محصول بالا ،سهولت برداشت ، قیمت نسبتاً بالا ، مقاومت به خشکی و سرما در حال حاضر از ویژگیهای منحصر به فرد عناب است (دقیقی،1377).

3- به دليل قرار گرفتن در معرض تنشهاي محيطي نظير گرما ، خشكي ، سرما ، ميزان قند و ديگر املاح ، تنظيم اسمزي آنها  افزايش مي يابد .

4- سطح فتوسنتزكننده كاهش يافته ولي ميزان فتوسنتز در واحد سطح برگ افزايش   مي يابد .

5- محتواي آب نسبي[1] بافتهاي گياهي، كاهش مي يابد(Cliffordوهمکاران، 1998).

6- يکی ديگر از عوامل مقاومت درخت عناب در برابر استرسهای محيطی وجود خاصيت مايکوريزايی اين درخت می باشد که مصرف آب را 5/16 ٪  تا 8/29 ٪ کمتر از گیاهانی می کند که فاقد خاصيت مايکوريزايی هستند(2).

3- خاصیت مايکوريزايی [2] :

مايکوريزايی همزيستی ريسه های قارچ و ريشه گياهان عالی می باشد که در بسیاری از گياهان آوندی به وجود می آيد. بخش قارچی ، جذب عناصر از جمله فسفر ، روی ، پتاسيم ، مس ، منگنز و آهن را بهبود می بخشد و تحمل گياه را در برابر تنشهای محيطی ( خشکی ، حرارت زياد ، غلظت زياد نمک ، عناصر سمی خاک از قبيل : عناصر سنگين ، راديواکتيو و پاتوژنهای ريشه ای ) افزايش  می دهد و در مقابل برای به دست آوردن کربن مورد نياز خود به گياه ميزبان وابسته است که از این رو  بخشی از مواد فتوسنتزی گياه به مصرف جزء قارچی خواهد رسيد . اين واژه برای اولين بار توسط  گياه شناس آلمانی به نام آلبرت برنارد فرانک ، در سال 1885 ابداع شد . اين پديده در خاکهای فقير از نظر فسفر و روی مشخص تر می باشد و باعث تقويت بهتر رشد ريشه ها می شود . یکی از  مسائل مورد توجه در ریشه های عناب پدیده منشعب شدن ریشه ها می باشد. این پدیده هنگامی که ریشه ها شروع به منشعب شدن می کند ، افزایش  می یابد. این انشعابات پس از پیدایش آلوده  می شوند و احتمالاً هیفهای انشعاب    اصلی، عامل این آلودگی می باشد.آلودگی ریشه توسط قارچهای مایکوریزایی از پروپاگولهای ایجاد شده و موجود در خاک یا از ریشه های آلوده مجاور که امکان دارد از همان نوع گیاه یا از گیاهان متفاوت باشد شروع می شود. حضور شبکه هیفی که از قبل در زمین وجود دارد آلودگی مایکوریزایی را افزایش می دهد .کلنی مایکوریزایی تحت شرایط رقابت و افزایش ریشه ها در خاک افزایش می یابد . علت این پدیده این است که اصولاً مایکوریزایی شدن ریشه ها برای اصلاح تغذیه عناصری که میزانشان در خاک کم است یا دارای تحرک  کم می باشد و در گیاه این کمبود وجود دارد ، اتفاق می افتد. بنابراین هر پدیده دیگری که این کمبود را تشدید کند ، باعث افزایش مایکوریزایی می شود . در مناطقی از کشت عناب که خطر عوامل بیماری زایی گیاهی زیاد  می باشد با توجه به اینکه قارچهای مایکوریزایی نه تنها بر تعداد بلکه بر ترکیب موجودات ریزوسفر تأثیرگذاشته و گیاه را در برابر حملات این پاتوژنها حفظ می کنند. بنابراین تشکیل مایکوریزا در این مناطق  با ارزش خواهد بود .

–~~~~~~~~~~~~–

3-1- تفاوت فعاليت ريشه های درخت و هيفهای قارچ  و ارتباط اين پديده با رشد ريشه درخت عناب :

1- ريسه های قارچ اين امکان را به درخت می دهد تا در جایی که قطر ذرات خاک کمتر از 40 % قطر تارهای کشنده است، به راحتی نفوذ کرده و املاح غير قابل دسترس را در اختیار ريشه گياه قرار دهند  .

2- از آنجایي که ريسه ها توده های ضخيم از قارچ می باشند ، قرارگيری آنها به روی ريشه درخت باعث افزايش سطح جذب در خاک می گردد .

3- قارچهای مایکوریزایی با ریشه عناب پدیده همزیستی دارند و در حقیقت گیاه برای قارچ زیستگاهی عاری از هر نوع رقابت با ساپروفیتهای خاک و آنتاگونیستهای آن را فراهم می کند و در عوض ریسه های قارچ به عنوان بخشی از سیستم ریشه ای گیاه در جهت تغذیه ای گیاه ،انجام وظیفه می کنند.

4- هیفهایی که بیرون از ریشه درخت گسترش می یابند ، قادرند مواد غذایی را از فواصل دور به ریشه بیاورند.

5- فعالیت این قارچها روی ریشه های منشعب عناب بسیار زیاد است (در درخت عناب، ریشه ها به صورت انشعاب فراوان قابل رؤیت می باشند) و با افزایش سن ریشه درخت این پدیده افزایش می یابد.

6- در درختان عناب پدیده مایکوریزایی در اردیبهشت ماه صورت می گیرد که این زمان همزمان با شروع استرسهای  محیطی در این درخت می باشد و این یکی از علل افزایش مقاومت درخت عناب در برابر تنشهای محیطی است (دقیقی،1384).

4- وجه تمایز و تفاوت عناب با سایر گونه ها :

عناب از معدود گیاهانی است که از نظر اکولوژیکی، فیزیولوژیکی، فنولوژیکی تفاوتهای قابل   ملاحظه ای با سایر گونه های باغی دارد :

1- زمان گلدهی و رسیدگی محصول :گلدهی در آن دیرتر از هر گونه دیگر باغی یعنی از اواسط اردیبهشت در مناطق  گرم  و اوایل خردادماه در مناطق  سرد آغاز  و برداشت آن از اواسط مردادماه شروع و تا اواخر شهریور ادامه می یابد.

2- مکان گلدهی:گلدهی و تولید میوه در عناب برخلاف سایر گونه های باغی ، به روی شاخه یکساله و فصل جاری و در سه مرحله صورت می گیرد.

3- دفعات گلدهی :در تمامی درختان (به غیر از درخت انجیر)یکبار گلدهی و تولید میوه را در طول سال داریم که در شرایط نامساعد محیطی و موتاسیون احتمال گلدهی مجدد وجود دارد ولی عناب تنها گونه شناخته شده ای است که حتی در برابر شرایط نامساعد ، سه دفعه در طول دوره رشد و با فواصل هر 21 تا 30 روز یکبار ، تولید گل و میوه می کند.

4- عناب درختی است که از پوست، برگ ، میوه، هسته میوه، چوب، ریشه و به عبارتی از تمامی درخت استفاده های خوراکی و دارویی می شود، در حالی که سایر گونه های باغی موارد  مصرف آنها بیشتر در میوه خلاصه می شود.

–~~~~~~~~~~~~–

5- عدم کاهش عملکرد: با دقت در نحوه گلدهی و میوه دهی عناب به این نتیجه  می رسیم که عناب سه نوع میوه تولید می کند: میوه های نسل اول که از گلدهی اول در اواخر اردیبهشت ماه تشکیل می شود و دارای میوه های درشت است که دوره بلوغ آنها تقریباً 100 روز می باشد. میوه های نسل دوم که از گلدهی دوم در اواسط خرداد ماه تشکیل می شود و دارای میوه های متوسط است که دوره بلوغ آنها تقریباً 60 تا 75 روز(1و2)  می باشد. میوه های نسل سوم که از گلدهی سوم در اواسط تیرماه تشکیل می شود و دارای میوه های کوچک و ریزی است که دوره بلوغ آنها تقریباً 45 تا 50 روز می باشد و به عنوان عناب مهرگون شهرت دارد. مجموع این سه میوه دهی است که عملکرد درخت را رقم می زند، با درنظرگرفتن این مطلب که با وقوع سرماهای دیررس بهاره و زودرس پاییزه  میوه های نسل اول و سوم را از دست بدهیم و با توجه به اصل تنک میوه توسط درخت به منظور مدیریت تغذیه در حفظ سایر گلها و میوه ها، در حقیقت با ماندن میوه های نسل دوم کاهش عملکردی نخواهیم داشت.( نگاره 4-1)

5- سازگاري عناب نسبت به عوامل نامساعد اقليمي :

درخت عناب از نظر نورگرايي ، درختي بسيار روشنايي پسند(2)[3] است.( نگاره 4-2 )به همين جهت آن را به صورت جمعي در باغ يا به صورت توده اي نمي كارند و بیشتر در كنار جويبارهاي آبياري کاشته می شود تا از هر طرف از نور خورشيد استفاده كند. در محيطهاي كاشت انبوه ، رشد درخت عناب كاهش يافته و بازدهي آن كم مي شود .

5-1- تنش خشكي :

تجربه نشان داده است در صورتي كه درخت عناب در طول سال و به ويژه در هنگام تلقيح با كمي آب مواجه نشود، كاهش عملكرد چنداني صورت  نمي گيرد. درخت عناب به ميزان بارشهاي سالانه در محل ، شكل بارندگي و پراكندگي باران حساسيت زيادی ندارد و مي توان آن را در مناطقي با  بارندگي 80 ميليمتر به بالا به شرط امكان آبياري كم كاشت. به همين دلیل براي كاشت در مناطق كم باران استپي و حاشيه كوير مناسب است .( 4-3 ، نگاره 4-4، نگاره 4- 5 ،نگاره 4-6 و نگاره 4-7) . این گونه در شرایط خشکسالی زمانی که محتوای نسبی آب در خاک کمتر از 60 درصد باشد نیز ، قادر به تولید محصول مناسب می باشد(2). در Z.mauritiana در مراحل اولیه تنش خشکی، روزنه ها به کمبود  آب بسیار حساس هستند و هدایت روزنه ای به طور مؤثری کاهش می یابد که موجب افزایش استفاده از آب درونی در مدت زمان کوتاه می گردد (Arndt و همکارن ، 2001). با افزایش کمبود آب تنظیم اسمزی اتفاق می افتد و با افزایش نسبت ریشه به ساقه بهره برداری از منابع خاک بهتر صورت می گیرد. به دنبال این مرحله ریزش برگها و ورود به مرحله خفتگی رخ خواهد داد (Arndt و همکاران ، 2001 و Clifford، 1998).

mauritiana Z.نمونه ای از یک گونه مقاوم به خشکی است و این درخت یک گونه غالب در پوشش طبیعی بیابانهای هند است (Cherry ، 1985) این درختان به خوبی با خشکی شدید و شرایط گرما سازگار شده اند. در هند و در طول ماه های تابستان از ماه  می  تا  ژوئن Zmauritiana با ریزش برگهای خود وارد دوره خواب  می شود. این درختان در زمینهای  نامرغوب و حاشیه ای نیز عملکرد خوبی دارند،در حالی که سایر گونه های درختی میوه  عملکرد بسیار ضعیفی داشته و یا رشد خود را  از دست می دهند. (Bal و Jawanada ، 1978).

مطالعات فیزیولوژیکی انجام شده بر روی  جنس زیزیفوس ثابت کرده است که  گونه های مختلف جنس زیزیفوس شرایط خشکی و درجه حرارت بالا را در محیطهای بیابانی تحمل می نمایند (Clifford و همکاران ، 1998 و Arndt و همکاران ، 2001).

–~~~~~~~~~~~~–

در جنس زیزیفوس  باز و بسته شدن روزنه ها تحت  تأثیر خشکی محیط است. با افزایش تنش آب ، تنظیم اسمزی اتفاق می افتد. مواد محلول در شیره سلول باعث حفظ فشار تورژسانس خواهد شد و سبب رشد پیوسته در طی مرحله خشکی خواهد شد. در نتیجه تنظیم اسمزی در جنس زیزیفوس ، عملکرد بسیاری از متابولیتها تحت شرایط تنش خشکی ادامه می یابد. هنگامی که محدودیت شدید آب اتفاق می افتد ، ریزش برگهای درختان جنس زیزیفوس به صورت انتخابی صورت می گیرد. از دست دادن برگها در گیاهانی که تحت تنش آب هستند، یک سازگاری سودمند برای کاهش از   دست دادن آب است. درختان جنس زیزیفوس قادر هستند که در دوره های طولانی مدت خشکی بدون وجود  برگ زنده بمانند. سطوح بالای  مواد موسیلاژی در شاخه ها و ساقه درختان همانند مخازن  ذخیره ریشه موجب حفظ متابولیسم گیاهان در طی دوره های  خشک می گردد.

در مطالعه ای اساس فیزیولوژیکی مقاومت به خشکی در گونه زیزیفوس  rotundifolia (درخت میوه چند منظوره شمالی ترین منطقه بیابانی هند) در شرایط  گلخانه ای بررسی شد.  پاسخ اولیه به کاهش محتوی آب – خاک، کاهش کل مواد محلول برگها  افزایش می یابد که نشان دهنده تنظیم اسمزی است ، غلظت  نشاسته برگ کاهش یافته و افزایش  قابل توجهی در قندهای محلول شش کربنه و سوکروز صورت می گیرد. در برگهایی که تحت تأثیر شرایط شدیدتر خشکی قرار دارند، افزایش فعالیت نیترات ردوکتاز همراه با افزایش غلظت پرولین رخ خواهد داد. همانگونه که کمبود آب افزایش می یابد، کربن همانند سازی شده از سمت برگها حرکت کرده و در ساقه و ریشه توزیع می گردد و پس از این مرحله ریزش برگها  صورت می گیرد . در این حالت تعرق کل گیاه کاهش یافته و گیاه  وارد مرحله خفتگی  می شود (Arndt و همکاران ، 2001).

تعدادی از گونه های این خانواده ویژگیهای گزرومورفیک همچون کاهش سطح برگ یا فقدان  برگ، کوتاه شدن محور انشعاب، وجود خار یا کرک و اشکال بوته ای را نشان می دهند (Richardson و همکاران،2000).

5-2- تنش شوری :

با توجه به وضعيت عمومي آبهاي کشور (به غير از قنوات) كه اكثراً داراي Ec هاي بالاتر از 4  میلی موز بر سانتیمتر مي باشند، رشد موفق اين درخت در چنین نقاطی نشان از تحمل درخت به شوري مي باشد .حد مقاومت شوری آب برای عناب 3 میلی موز بر سانتیمتر و رشد موفقیت آمیز  گونه های دیگر این جنس در نزدیکی چاههای با آب شور 9/5 میلی موز بر سانتیمتر و رشد این گونه ها در اراضی با آب زیرزمینی دارای نسبت سدیم به کلسیم  برابر با 75/12گزارش شده است ( Armitage ،1985) .

5-3- تنش دمایي :

عناب در مناطقي كه از ارتفاع بالاتري برخوردار باشد محصول بهتري توليد مي كند و در نواحي كوهستاني با زمستانهاي سرد به خوبي رشد و نمو مي كند . وجود گرماي شديد همراه با باد كه مصادف با زمان تلقيح در اين درخت مي شود به عنوان تنها عامل كاهش دهنده عملكرد مطرح است . عناب تنها درختي است كه هم از سرماي ديررس بهاره و هم از سرماي زودرس پایيزه مصون مي باشد.درخت عناب در مقابل تغييرات درجه حرارت مقاومت شديد دارد و مي تواند فاصله حرارتي حداقل مطلق درجه حرارت برابر 31- (2)درجه سانتيگراد و حداكثر مطلق 48+ درجه سانتيگراد يعني جمعاً در حدود 79 درجه سانتيگراد تغييرات درجه حرارت هوا را تحمل كند  ولی میانگین دما ، برای رشد و میوه دهی مناسب  این درخت 5 تا 25 درجه سانتيگراد می باشد(1و2).

–~~~~~~~~~~~~–

5-4- قدرت جست دهی در عناب :

درختان کف بر شده عناب  فراوانی  را  می توان در مکانهای کاشت این گونه در ایران دید که بعد از کف بر شدن به هر علتی در شرایط مناسب آب و خاک دوباره  روییده اند. در مراکش گزارشهایی مبنی بر رشد مجدد درختان عناب وحشی  بعد از کف بر شدن و پس از اولین  بارندگی ارائه شده است . (Regehr،1955) و ( نگاره 4-8).

جدول 4-2- شرایط آب و هوایی  مناسب پرورش عناب(2 ) :

دامنه شرح مورد
5.5 تا 22 درجه دمای مناسب رشد
کمتر یا مساوی 22 تا 24 درجه میانگین دما برای گلدهی
کمتر یا مساوی 38.2 – درجه حداقل دمای قابل تحمل
کمتر یا مساوی 100 شبنم آزاد هوا
بین 87 تا 2000 میلیمتر دامنه بارندگی
کمتر یا مساوی 1100 ساعت مقدار ساعات روشنایی

7- مروری بر مطالب :

گياهان به تناسب حساسيت و ميزان بردباريشان در برابر عوامل محيطي در يك اكوسيستم گسترش مي يابند . سازگاريهايي كه در دراز مدت در يك گونه ظاهر مي شود ،  امكان تطابق آن را با سطوح مشخصي از ميزان رطوبت قابل دسترس، درجه حرارت، نور و ساير شرايط مهيا مي سازد.گونه هاي عناب گسترش جغرافيايي وسيعي را  از آرژانتين  تا چين  در برگرفته اند . به نظر مي رسد كه گسترش اين درخت از 34 درجه عرض جغرافیایی جنوبی تا عرض جغرافيايي 51 درجه شمالي (1و2) ادامه مي يابد و اين نشانگر اين مطلب است كه گياهان كم توقع ، از نظر اكولوژيكي گسترش وسيعتري را نسبت به گياهان پر توقع دارند. نياز خالص آبياري آن حدود 4500 متر مكعب در هكتار است. درخت عناب خاكهاي اسيدي و خاكهاي آبگير را دوست ندارد و در زمينهاي باتلاقي خوب نمي رويد ، بلكه ريشه آن نياز به اكسيژن دارد و در كنار آبهاي جاري بهتر نتيجه مي دهد . این گیاه نسبت به شوری متحمل است و فقر غذایی خاک را تا حدودی تحمل می کند.گياهان اين بوم زيست از جهت تأمين نور فتوسنتزي دچار محدوديت مي باشند . عملکرد محصول بالا ، سهولت برداشت ، قیمت نسبتاً بالا ، مقاومت به خشکی و سرما ، داشتن ارزش ناخالص افزوده معادل 19000 ریال به ازای  هر متر مکعب آب مصرفی در حال حاضر از ویژگیهای منحصر به فرد عناب است .به دليل قرار گرفتن در معرض تنشهاي محيطي نظير گرما ، خشكي ، سرما ، ميزان قند و ديگر املاح ، تنظيم اسمزي آنها  افزايش مي يابد .سطح فتوسنتزكننده كاهش يافته ولي ميزان فتوسنتز در واحد سطح برگ افزايش  مي يابد .محتواي آب نسبي بافتهاي گياهي، كاهش مي يابد.يکی ديگر از عوامل مقاومت درخت عناب در برابر استرسهای محيطی وجود خاصيت مايکوريزايی اين درخت می باشد . مايکوريزايی همزيستی ريسه های قارچ و ريشه گياهان عالی می باشد که در بسیاری از گياهان آوندی به وجود می آيد. بخش قارچی ، جذب عناصر از جمله فسفر ، روی ، پتاسيم ، مس ، منگنز و آهن را بهبود می بخشد و تحمل گياه را در برابر تنشهای محيطی ( خشکی ، حرارت زياد ، غلظت زياد نمک ، عناصر سمی خاک از قبيل : عناصر سنگين ، راديواکتيو و پاتوژنهای ريشه ای ) افزايش می دهد. عناب درخت منحصر به فردی است که حداقل در موارد زمان گلدهی و رسیدگی محصول، دفعات گلدهی و عدم کاهش عملکرد به دلیل دفعات گلدهی و مکان گلدهی، تفاوتهایی با سایر درختان دارد .درخت عناب از نظر نورگرايي ، درختي بسيار روشنايي پسند است. درخت عناب به ميزان بارشهاي سالانه در محل ، شكل بارندگي و پراكندگي باران حساسيت زيادی ندارد و مي توان آن را در مناطقي با بارندگي 80 ميليمتر به بالا به شرط امكان آبياري كم كاشت. به همين مناسبت براي كاشت در مناطق كم باران استپي و حاشيه كوير مناسب است. حد مقاومت شوری برای عناب 3 میلی موز  بر سانتیمتر و رشد موفقیت آمیز گونه های دیگر این جنس در نزدیکی چاههای با آب شور 9/5 میلی موز بر سانتیمتر و رشد این  گونه ها در اراضی با آب زیرزمینی دارای نسبت سدیم به کلسیم  برابر با 75/12 گزارش شده است. درخت عناب در مقابل تغييرات درجه حرارت مقاومت شديد دارد و مي تواند فاصله حرارتي حداقل مطلق درجه حرارت برابر 31- درجه سانتيگراد و حداكثر مطلق 48+ درجه سانتيگراد يعني جمعاً در حدود 79 درجه سانتيگراد تغييرات درجه حرارت هوا را تحمل كند . وجود گرماي شديد همراه باد كه مصادف با زمان تلقيح در اين درخت مي شود به عنوان تنها عامل كاهش دهنده عملكرد مطرح است .

 

« 1 2 3 4 5 6»