مشخصات تيره عناب وگياه شناسي آن

1- مشخصات تيره عناب و گياه شناسي آن  :

RHAMNACEAE

Kingdom:                                                                      plantae

Division:                                                             magnoliophyta

Class:                                                                 magnoliopsida

Order:                                                                              rosales

Family:                                                                   rhamnaceae

Genus:                                                                           ziziphus

Species:                                                           ziziphus Vulgaris

گياهان تيره عناب به صورت درخت يا درختچه هاي غالباً خاردار و به ندرت علفي  مي باشند . در بين آنها انواعي با ساقه بالا رونده نيز يافت مي شود. Ziziphus در سال 1754 به عنوان جنس مستقل توسط فیلیپ میلر  نام گذاری شد.(22). دان در سال 1832 برای این جنس 39 گونه ، رندل (1950) 40 گونه ، اورینف(1964) 80 گونه ، جانستون (1972) 86 گونه ، بنسالی (1975) 135 گونه که 90 گونه از دنیای قدیم و 45 گونه از دنیای جدید ،چن و چو (1982)  100 گونه ، لیو و چنگ (1995) 170 گونه (22 ) و سرانجام سیمسون 49 جنس و900 گونه را معرفی می کنند. (Simpson،2006) از این مجموع 14 گونه آن در چین(22) و بقیه در اروپا و نواحي استوايي مي رويند. در ایران 5 جنس و 11 گونه آن در مناطق خلیجی عمانی ،زاگرسی و خزری می رویند .جنس تنگرسL.RHAMNUS. با 6 گونه گیاهی بیشترین سهم گونه ای را در ایران به خود اختصاص داده و بعد از آن جنس Z.MILLER با 3 گونه در مرتبه دوم قرار دارد(Browicz،1977) .از اختصاصات آنها اين است كه برگهاي ساده ، غالباً متناوب وگلهاي منظم ،نر ماده يا بر دو نوع نر و ماده  (پلي گام ،دو پا يه) يا يك پايه اند  .كاسه گل آنها مركب از 4 تقسيم   (زودافت ) و جام گل آنها شامل 4 يا 5 گلبرگ (به ندرت فاقد گلبرگ) است. پرچمهاي آنها معمولاً به تعداد قطعات جام گل و تخمدان آنها آزاد يا كم و بيش متصل به كاسه گل غالباً داراي سه خانه مي باشد . ميوه آنها به صورت مختلف خشك شكوفا يا  نا شكوفا و يا گوشت دار و به صورت شفت و محتواي يك يا چند دانه است . عده زيادي از اين گيا هان به علت دارا بودن گلوكزيدهاي آنتراكينونيك ، داراي مصارف دارویي مهم هستند ، غالباً آنها داراي دستگاه ترشحي مواد موسيلاژ و صمغ مي باشند كه از سلولهاي منفرد  و عريض يا مجتمع و فراهم  و يا كيسه هاي ترشحي تشكيل مي يابند.اين سلولها وكيسه ها در پوست و مغز ساقه ، در پارانشيم دسته هاي آوندي اطراف رگبرگها و دمبرگ و همچنين در برون بر  ميوه ها ديده مي شوند ،پوست عده زيادي از گياهان این  تيره[1]شامل تركيبات گلوكزيدي درهمي هستند كه قابليت توليد هتروزید- امودل(امودین) [2]را دارد و اثر مسهلي آنها مربوط به وجود اين مواد است . به علاوه گلوكزيد مولد مواد رنگي نيز درآنها محقق گرديده است ، از اين نظر بايد گفت كه در اين گياهان  ماده قابل هيدروليز و مولد گلوكوزيدهاي آنتراكينونيك به نام رامناتيكوزيد[3] و نیز يك ماده گلوكزيدي ديگري  با  تركيب شيميايي درهم به نام رامنيكوزيد[4] كه مولد ماده رنگي است ، يافت  مي گردد . ارزش دارویي انواع مهم عناب به علت دارا بودن گلوكزيدهاي آنتراكينونيك است كه اثر مسهلي و يا ملين دارند . از جنسهای دیگر این خانواده جنس عناب[5] است که شامل درخت یا درختچه ها و به ارتفاع 2 تا  12 متر و یا بیشتر می رسد . رویش آنها بیشتر در مناطق استوایی و معتدله است . برگهای متناوب و استیپولهای آن خاردار است و میوه آنها شفت و محتوی یک دانه است . در بين  آنها نمونه هايي با ميوه خوراكي مانند درخت عناب[6] و يا انواع دارویي مانند کنار[7] و يا انواع زينتي نيز يافت مي شود. عناب گیاهی است از خانواده رامناسه [8] که در کتب فارسی و در طب سنتی به نام عُنّاب[9]، تبر خون، شيلانه، شيلان  ، سيلانه،شيلانگ و درگيلان  (اون ناف دار )،آلماآغاجي،عناب آغاجي،سيب كوهي، سنجدجيلان، سنجدگرگان، صغیرا ،یبانی، ارج  و تفاح بری شناخته مي شود(دهخدا،1334) . در  فرانسه ميوه آن jujube و درخت آن را jujubier و به انگليسي jujube-tree و به زبان چينيdazao به معني خرماي بزرگ (Bown،1995)،[10] يا آلوی هندي[11] (Ryugo،1988)  می گویند.

« 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28»